Skip to the content

Belgische Fairness Tax gedeeltelijk strijdig met EU recht

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft vandaag beslist dat de Belgische fairness tax gedeeltelijk strijdig is met het EU recht. In navolging van de advocaat-generaal, oordeelt het Hof dat de fairness tax artikel 4 van de Moeder-Dochterrichtlijn schendt. Het feit dat dividenden die een Belgische vennootschap heeft ontvangen van haar dochter in een andere EU lidstaat zijn begrepen in de belastbare basis van de fairness tax bij wederuitkering in een later jaar door de Belgische vennootschap is in strijd met artikel 4 van de Moeder-Dochterrichtlijn. Bovendien laat het Hof het over aan het Grondwettelijk Hof om uit te maken of de fairness tax een belemmering vormt voor de vrijheid van vestiging voor een buitenlandse vennootschap met een Belgische vaste inrichting.

Achtergrond

De fairness tax is ingevoerd in juli 2013 als een afzonderlijke belasting van 5,15% op de uitkering van winsten, als de uitkerende vennootschap in het jaar waarop de uitkering betrekking heeft, heeft genoten van de notionele interestaftrek en/of de aftrek van overgedragen fiscale verliezen. De fairness tax is zowel van toepassing op binnenlandse vennootschappen als op Belgische vaste inrichtingen van buitenlandse vennootschappen.

Vragen aangaande EU recht en de Grondwet voorgelegd aan het Belgisch Grondwettelijk Hof

Vanaf de invoering rezen er vragen, vooral over de verenigbaarheid met het EU recht. In januari 2014 werd een beroep tot vernietiging ingediend bij het Belgisch Grondwettelijk Hof, argumenterend dat de fairness tax de Belgische Grondwet, het Verdrag over de Werking van de Europese Unie en de Moeder-Dochterrichtlijn schendt. Het Belgisch Grondwettelijk Hof heeft daarom beslist om verschillende prejudiciële vragen voor te leggen aan het Hof van Justitie om uit te maken of de fairness tax het EU recht schendt (arrest Grondwettelijk Hof van 28 januari 2015).

Vragen van het Grondwettelijk Hof aan het Hof van Justitie

1) Schendt de toepassing van de fairness tax op Belgische inrichtingen van vennootschappen die inwoner zijn van andere EU lidstaten de vrijheid van vestiging?

Een vergelijking wordt gemaakt tussen Belgische vennootschappen en Belgische inrichtingen van vennootschappen die inwoner zijn van een andere EU lidstaat. Een buitenlandse vennootschap met een Belgische vaste inrichting kan onderworpen zijn aan de fairness tax bij uitkering van een dividend, terwijl een buitenlandse vennootschap met een Belgische dochter niet onderworpen zal zijn aan de fairness tax wanneer die buitenlandse vennootschap een dividend uitkeert. Bovendien kan een buitenlandse vennootschap met een Belgische vaste inrichting onderworpen zijn aan de fairness tax ook al worden de winsten die hun oorsprong vinden in de Belgische vaste inrichting volledig gereserveerd, terwijl een Belgische dochter die haar winsten volledig reserveert niet onderworpen is aan de fairness tax.

Volgens het Hof schendt de heffing van de fairness tax op Belgische inrichtingen van vennootschappen die inwoner zijn van een andere EU lidstaat de vrijheid van vestiging, maar enkel indien de wijze waarop de belastbare grondslag van de fairness tax wordt bepaald in de praktijk tot gevolg heeft dat buitenlandse vennootschappen ongunstiger worden behandeld dan Belgische vennootschappen. Of dit het geval is, laat het Hof over aan het Grondwettelijk Hof om uit te maken.

 

2) Is de fairness tax een verboden bronheffing volgens artikel 5 van de Moeder-Dochterrichtlijn?

Een Belgische dochter kan onderworpen zijn aan de fairness tax wanneer zij winsten uitkeert aan haar moedervennootschap, terwijl die winsten niet onderworpen zijn aan de fairness tax als zij gereserveerd worden in de Belgische dochter. Aangezien de fairness tax verbonden is met een uitkering en de belastbare basis afhangt van het volume van de uitkering, zou ze kunnen worden gekwalificeerd als een bronheffing die verboden wordt door de Moeder-Dochterrichtlijn. Belangrijk in dit verband is dat de fairness tax wordt opgelegd aan de uitkerende vennootschap en niet (zoals gewoonlijk bij bronheffingen) aan de ontvanger van het dividend.

Het Hof beschouwt de fairness tax als een aanvullende vennootschapsbelasting die enkel geheven wordt in geval van de uitkering van winsten en niet als een bronheffing in de zin van artikel 5 van de Moeder-Dochterrichtlijn.

 

3) Verzet de Moeder-Dochterrichtlijn er zich tegen dat dividenden die een Belgische vennootschap heeft gekregen van haar dochter en in een later jaar wederuitkeert aan haar moeder deel uitmaken van de belastbare basis van de fairness tax?

Volgens het Hof is het niet conform de Moeder-Dochterrichtlijn dat dividenden ontvangen door een Belgische vennootschap belast worden bij ontvangst volgens de DBI-aftrek van 95% en er bij wederuitkering in een later jaar een aanvullende belasting wordt geheven bij wijze van de fairness tax waardoor die winsten voor een groter gedeelte worden belast dan het plafond van 5%.

Conclusie

Volgens het Hof is de fairness tax gedeeltelijk strijdig met EU recht omdat de fairness tax artikel 4 van de Moeder-Dochterrichtlijn schendt. Bovendien laat het Hof het over aan het Grondwettelijk Hof om uit te maken of de fairness tax een belemmering vormt voor de vrijheid van vestiging.

Na dit arrest is het aan het Belgisch Grondwettelijk Hof om haar finaal arrest te vellen (dat rekening houdt met het arrest van het Hof maar ook de Belgische Grondwettelijke vragen behandelt).

De uiteindelijke impact van de lopende procedure voor de belastingplichtigen die de fairness tax hebben ondergaan, zal pas volledig duidelijk worden als het Belgisch Grondwettelijk Hof haar arrest heeft gewezen. Belastingplichtigen kunnen echter op basis van het arrest van het Hof van Justitie al een administratieve procedure (bezwaar of ambtshalve ontheffing) opstarten in het geval van een ongunstigere behandeling van een buitenlandse vennootschap met een Belgische vaste inrichting of in het geval een wederuitkering van ontvangen dividenden in een later jaar.

 

Connect with us


Jos Goubert
Director

Tax Knowledge Dept.
Brussels

Share this

Tags


Related articles